Entzun, babestu, solastu: errealitateari bestearen ikuspegitik begiratzen ikastea
Eguneroko bizitzan, espazioak, elkarrizketak, kezkak eta bizipenak partekatzen ditugu pertsona askorekin. Hala ere, elkarrekin bizitzeak ez du nahitaez esan nahi elkar ulertzen dugunik. Pertsona bakoitzak leku desberdin batetik bizi du errealitatea, bere esperientziek, emozioek eta egoerek baldintzatuta. Horregatik, guretzat agerikoa, erraza edo garrantzi gutxikoa izan daitekeen zerbaitek oso bestelako esanahia izan dezake beste pertsona batentzat.
Gogoeta horretatik abiatuta, gure ikastetxean elkarbizitza gizatiarragoa eraikitzeko funtsezkoak diren hiru jarrera nabarmendu nahi ditugu: entzun, babestu eta solastu.
Entzun: oraindik ikusten ez duguna aurkitzea
Benetan entzutea beste pertsona hitz egiten ari den bitartean isilik egotea baino askoz gehiago da. Gure ikuspegitik ikusten ez duguna aurkitzeko prest egotea esan nahi du.
Askotan, besteen hitzak gure ideien, esperientzien eta aurreiritzien arabera interpretatzen ditugu. Besteak zer pentsatzen edo sentitzen duen badakigula uste dugu, azaldu ahal izateko aukera eman aurretik ere. Baina, ingurukoak ulertu nahi baditugu, gelditzen, arreta jartzen eta gure epaiak une batez alde batera uzten ikasi behar dugu.
Entzuteak gogorarazten digu errealitatea ulertzeko dugun modua ez dela posible den bakarra, eta besteen esperientzietatik beti ikas dezakegula zerbait.
Babestu: bestearen bizipena aintzat hartzea
Entzun ondoren, babesteko unea iristen da. Horrek esan nahi du bestearen bizipenei, emozioei eta ikuspegiari lekua egitea, gertatutakoaren interpretazioarekin bat ez gatozenean ere.
Babesteak ez du esan nahi beti ados egon behar dugunik edo gure irizpideari uko egin behar diogunik. Esan nahi du hitzen atzean istorio bat, kezka bat edo oraindik ezagutzen ez dugun zailtasun bat egon daitekeela aitortzea.
Ikastetxeko elkarbizitzan, jarrera hori bereziki garrantzitsua da. Jokabide, erreakzio edo gatazka baten atzean ezagutzen ez ditugun egoerak egon daitezke. Epaitu aurretik, geure buruari galde diezaiokegu zer bizitzen ari den beste pertsona eta zer ulertzea behar duen.
Bestea lehen inpresiora mugatzeari uzten diogunean baino ezin dugu benetan laguntzen eta haren ondoan egoten hasi.
Solastu: egia elkarrekin bilatzea
Elkarrizketa iritziak trukatzetik edo gure jarrera defendatzetik harago doa. Solasteak egia bestearekin batera bilatzeko prest egotea esan nahi du, egoa eta beti arrazoia izateko beharra alde batera utzita.
Horretarako, apaltasuna behar dugu: gure ikuspegia osatugabea izan daitekeela onartzea, oker egon gaitezkeela aitortzea eta beste pertsona bati entzuteak egoera bat hobeto ulertzen lagun diezagukeela jabetzea.
Benetako solasaldian, helburua ez da batek irabaztea eta besteak amore ematea, baizik eta biak errealitatera zintzotasunez eta errespetuz hurbiltzeko prest egotea. Horrela, desberdintasunak ez dira nahitaez oztopo bihurtzen, ikasteko eta elkartzeko aukera baizik.
Elkarbizitzeko modu bat, gutako bakoitzarengan hasten dena
Entzutea, babestea eta solastea ez dira hiru ideia polit besterik. Egunero praktikan jar ditzakegun jarrerak dira: ikaskide batek kezka bat kontatzen digunean, gelan desadostasun bat sortzen denean, norbaitek ulertzen ez dugun moduan erreakzionatzen duenean edo gatazka bat konpondu behar dugunean.
Gure ikastetxean, pertsona bakoitza entzuna, ulertua eta lagundua senti daitekeen komunitatea eraikitzen jarraitu nahi dugu. Izan ere, bestea ulertzea da hari lagundu ahal izateko lehen urratsa, eta horretarako, gure buruaz harago begiratzeko prest egon behar dugu.
Santiago apostoluak indar osoa gordetzen duen gonbidapen baten bidez adierazten du hori: «Izan bedi bakoitza entzuteko bizkor, hitz egiteko motel eta haserretzeko motel» (Santiago 1, 19).
Agian, erronka hau bezain erraza —eta, aldi berean, bezain zorrotza— da: erantzun aurretik, entzun; epaitu aurretik, babestu; eta arrazoia izan nahi izan aurretik, solastu.
Izan ere, elkarbizitza hobea gure ikuspegitik soilik begiratzeari uzten diogunean hasten da, bestearen ikuspegitik mundua ezagutzeko ausardia dugunean.
